Ποιοι δεν μπορούν να εκλεγούν στις αυτοδιοικητικές εκλογές σύμφωνα με τον νέο Κώδικα!

Το άρθρο 42 του σχεδίου του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης καθορίζει ποιοι δεν μπορούν να εκλεγούν ή να διατηρήσουν αξίωμα δημάρχου, περιφερειάρχη, δημοτικού ή περιφερειακού συμβούλου, συμβούλου δημοτικής κοινότητας ή εκπροσώπου κοινότητας.

Βασικός σκοπός των ρυθμίσεων είναι να αποφεύγονται περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων ή καταστάσεις στις οποίες μια επαγγελματική ή υπηρεσιακή ιδιότητα θα μπορούσε να επηρεάσει την ισότιμη συμμετοχή στις εκλογές.

1. Όσοι δεν έχουν δικαίωμα ψήφου

Δεν μπορούν να εκλεγούν όσοι, για οποιονδήποτε νόμιμο λόγο, στερούνται του δικαιώματος του εκλέγειν.

2. Θρησκευτικοί λειτουργοί

Δεν μπορούν να είναι υποψήφιοι ή αιρετοί οι θρησκευτικοί λειτουργοί των γνωστών θρησκειών.

3. Δικαστικοί λειτουργοί και αξιωματικοί

Κώλυμα έχουν οι δικαστικοί λειτουργοί, καθώς και οι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Υπάρχει, ωστόσο, δυνατότητα υποψηφιότητας για αξιωματικούς που δεν υπηρέτησαν, από την 1η Ιανουαρίου του έτους των εκλογών και μετά, στα όρια του δήμου ή της περιφέρειας όπου επιθυμούν να εκλεγούν. Για να θέσουν υποψηφιότητα, θα πρέπει να έχουν παραιτηθεί από τη θέση τους πριν από την ανακήρυξη των υποψηφίων.

Οι υπαξιωματικοί των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού δεν αποκλείονται, εφόσον ζητήσουν να μην προαχθούν σε αξιωματικούς έως τη λήξη της αιρετής θητείας τους.

4. Μέλη Ανεξάρτητων Αρχών

Δεν μπορούν να είναι υποψήφια τα μέλη Ανεξάρτητων ή Ρυθμιστικών Αρχών, όταν η θέση τους προβλέπει πλήρη και αποκλειστική απασχόληση ή απαγόρευση άσκησης άλλων καθηκόντων.

Μπορούν να κατέλθουν στις εκλογές μόνο εφόσον έχουν παραιτηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής τους.

5. Διοικήσεις δημόσιων οργανισμών και νομικών προσώπων

Κώλυμα έχουν πρόεδροι, μέλη διοικητικών συμβουλίων, διοικητές, υποδιοικητές, διευθύνοντες και εντεταλμένοι σύμβουλοι ορισμένων δημόσιων οργανισμών και νομικών προσώπων, όταν η αρμοδιότητά τους εκτείνεται στον δήμο ή στην περιφέρεια όπου επιθυμούν να είναι υποψήφιοι.

Για να συμμετάσχουν στις εκλογές, πρέπει να έχουν παραιτηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής τους.

Η απαγόρευση δεν αφορά όσους κατέχουν τις συγκεκριμένες θέσεις επειδή έχουν ήδη εκλεγεί σε αυτές, επειδή ορίστηκαν λόγω άλλης ιδιότητάς τους ή επειδή είναι αιρετοί της Αυτοδιοίκησης και συμμετέχουν σε διοικήσεις σύμφωνα με τη νομοθεσία.

6. Γενικοί διευθυντές και διευθυντές δημόσιων υπηρεσιών

Δεν μπορούν να εκλεγούν στον δήμο ή στην περιφέρεια όπου εκτεινόταν η υπηρεσιακή τους αρμοδιότητα υπάλληλοι που άσκησαν καθήκοντα προϊσταμένου σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης ή Διεύθυνσης σε φορείς του δημόσιου τομέα ή σε συγκεκριμένα νομικά πρόσωπα της Αυτοδιοίκησης.

Το κώλυμα αίρεται εφόσον έχουν παραιτηθεί από τα καθήκοντά τους πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους των εκλογών.

Εξαιρούνται οι διευθυντές σχολείων, καθώς και οι διευθυντές τμημάτων, μονάδων, κλινικών και εργαστηρίων του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

7. Επόπτες Νομιμότητας

Ο Γενικός Επόπτης Νομιμότητας και οι Επόπτες των αρμόδιων υπηρεσιών εποπτείας των ΟΤΑ δεν μπορούν να εκλεγούν για τέσσερα χρόνια μετά τη λήξη της θητείας τους.

8. Επαγγελματίες και εργολήπτες με συμβάσεις άνω των 15.000 ευρώ

Δεν μπορούν να εκλεγούν όσοι έχουν ενεργές συμβάσεις με τον οικείο δήμο, την περιφέρεια ή τα νομικά τους πρόσωπα, όταν η συνολική ετήσια αξία των συμβάσεων υπερβαίνει τις 15.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται συμβάσεις προμηθειών, έργων, παροχής υπηρεσιών, μίσθωσης έργου ή παραχώρησης δικαιώματος εκμετάλλευσης.

Το κώλυμα ισχύει όταν η σύμβαση εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών και μετά.

Δεν αποτελούν κώλυμα οι συμβάσεις αγοράς, πώλησης ή εκμίσθωσης δημοτικών ή περιφερειακών ακινήτων, όταν έχουν συναφθεί έπειτα από πλειοδοτική δημοπρασία.

9. Στελέχη και εταίροι εταιρειών που έχουν συμβάσεις με ΟΤΑ

Το ίδιο κώλυμα αφορά, υπό προϋποθέσεις, γενικούς διευθυντές, διευθύνοντες συμβούλους, προέδρους και μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές, μετόχους και εταίρους εταιρειών που έχουν συμβληθεί με τον δήμο, την περιφέρεια ή ορισμένα νομικά τους πρόσωπα.

Αφορά επίσης εταίρους προσωπικών εταιρειών και μέλη κοινοπραξιών.

10. Υπάλληλοι δήμων και στενοί συνεργάτες της δημοτικής αρχής

Δεν μπορούν να εκλεγούν στον ίδιο δήμο όπου υπηρετούν:

• ο Γενικός Γραμματέας του δήμου,
• οι συνεργάτες του δημάρχου,
• οι δικηγόροι του δήμου με έμμισθη εντολή,
• οι υπάλληλοι του δήμου, είτε είναι μόνιμοι είτε εργάζονται με σύμβαση αορίστου ή ορισμένου χρόνου,
• ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης.

Το κώλυμα ισχύει εφόσον εξακολουθούν να υπηρετούν στον δήμο από τις 31 Αυγούστου του έτους των εκλογών και μετά.

Οι τακτικοί υπάλληλοι και οι έμμισθοι δικηγόροι μπορούν να παραιτηθούν για να θέσουν υποψηφιότητα. Εφόσον δεν εκλεγούν ή όταν ολοκληρωθεί η θητεία τους, μπορούν να επιστρέψουν στην υπηρεσία τους.

11. Υπάλληλοι νομικών προσώπων του δήμου

Δεν μπορούν να εκλεγούν στον ίδιο δήμο υπάλληλοι νομικών προσώπων του δήμου ή οργανισμών στους οποίους συμμετέχει ο δήμος, εφόσον υπηρετούν σε αυτούς από τις 31 Αυγούστου του έτους των εκλογών και μετά.

Και σε αυτή την περίπτωση, οι τακτικοί υπάλληλοι μπορούν να παραιτηθούν για να είναι υποψήφιοι και να επανέλθουν στην υπηρεσία τους εάν δεν εκλεγούν ή όταν λήξει η αιρετή θητεία τους.

Αντίστοιχες προβλέψεις για τις περιφέρειες

Παρόμοιες απαγορεύσεις ισχύουν για τον εκτελεστικό γραμματέα περιφέρειας, τους συνεργάτες του περιφερειάρχη, τους έμμισθους δικηγόρους, τους υπαλλήλους της περιφέρειας, τον Περιφερειακό Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης, καθώς και τους υπαλλήλους των νομικών προσώπων της περιφέρειας.

Τι πρέπει να κρατήσουμε

Ο νέος Κώδικας δεν αποκλείει γενικά όλους τους δημόσιους υπαλλήλους ή όλους όσοι συνεργάζονται επαγγελματικά με έναν ΟΤΑ.

Το κρίσιμο είναι κάθε φορά:

• ποια ακριβώς θέση κατέχει κάποιος,
• σε ποιον δήμο ή σε ποια περιφέρεια επιθυμεί να είναι υποψήφιος,
• εάν υπάρχει ενεργή οικονομική σύμβαση,
• ποιο είναι το ύψος της σύμβασης,
• και εάν έχει υποβληθεί εγκαίρως η απαιτούμενη παραίτηση.

Επειδή αρκετές περιπτώσεις εξαρτώνται από ειδικές προϋποθέσεις και συγκεκριμένες ημερομηνίες, κάθε ενδιαφερόμενος θα πρέπει να εξετάζει εξατομικευμένα την περίπτωσή του πριν από την κατάθεση υποψηφιότητας.

Η απόδοση βασίζεται στο επίσημο κείμενο του υπό διαβούλευση άρθρου 42. Οι γενικές κατηγορίες αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, οι ειδικές απαγορεύσεις για τους δήμους στην παράγραφο 3 και οι αντίστοιχες προβλέψεις για τις περιφέρειες στην παράγραφο 4.

Οι τρεις ημερομηνίες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή είναι:

Ημερομηνία	Ποιους αφορά κυρίως
Πριν από την 1η Ιανουαρίου του έτους των εκλογών	Μέλη Ανεξάρτητων Αρχών, διοικήσεις φορέων, γενικούς διευθυντές και διευθυντές
Από την 1η Ιανουαρίου και μετά	Ενεργές συμβάσεις άνω των 15.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και υπηρεσία αξιωματικών στην περιοχή υποψηφιότητας
Από την 31η Αυγούστου και μετά	Υπαλλήλους δήμων, περιφερειών και των νομικών τους προσώπων, καθώς και συνεργάτες αιρετών