Κυριακή 14 Ιουνίου στον Ιερό Ναό Παναγίας Παντοβασίλισσας Ραφήνας η Σύναξις των εν Τριγλεία Αγίων!

Μια αφιερωματική ανάρτηση του rafinatanews.gr

Την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026, στις 7:00 το πρωί, θα εορταστεί στον Ιερό Ναό Παναγίας Παντοβασίλισσας Ραφήνας η Σύναξις των εν Τριγλεία Αγίων.

Θα τελεσθούν ο Εορτάσιμος Όρθρος και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, με τη συμμετοχή του Συλλόγου Τριγλιανών Ραφήνας. Η εορτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την τοπική κοινωνία, καθώς η Ραφήνα παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την Τρίγλια της Βιθυνίας, την πατρίδα από την οποία προήλθαν οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Η Σύναξη τελείται την Κυριακή μετά την εορτή των Αγίων Πάντων και είναι αφιερωμένη στους Αγίους, στους Οσίους και στους Ομολογητές που συνδέθηκαν με την Τρίγλια και τα ιστορικά μοναστήρια της. Σύμφωνα με καταγραφή που δημοσιεύθηκε από την ιστοσελίδα «Ρίζες και Ιστορία Τριγλιανών», η έρευνα για την αποτύπωση της αγιολογικής παράδοσης της περιοχής και για την κατασκευή της σχετικής εικόνας πραγματοποιήθηκε με την επιμέλεια του Ιερομονάχου π. Θεοδοσίου Μικραγιαννανίτου. Η ίδια καταγραφή αναφέρεται σε 62 Αγίους και Οσίους της ευρύτερης περιοχής της Τρίγλιας.

Η Τρίγλια δεν υπήρξε μόνο μία ακμαία ελληνική κωμόπολη της Προποντίδας. Υπήρξε επί αιώνες ένας τόπος με έντονη πνευματική ζωή. Από τον 7ο έως τον 10ο αιώνα αναπτύχθηκαν στην περιοχή σημαντικές μονές, όπως η Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, γνωστή ως Μονή Πελεκητής, η Μονή Αγίων Πατέρων του Μηδικίου, η Μονή Χηνολάκκου ή Αγίου Στεφάνου και η Μονή του Σωτήρος ή Βαθέος Ρύακος. Οι μονές αυτές αποτέλεσαν καταφύγια για μοναχούς που υπερασπίστηκαν την τιμητική προσκύνηση των ιερών εικόνων κατά την περίοδο της Εικονομαχίας.

Ιδιαίτερη θέση κατέχει η Μονή Πελεκητής. Κατά τον διωγμό των εικονοφίλων, ο στρατηγός Μιχαήλ Λαχανοδράκων εισέβαλε στη μονή τη Μεγάλη Πέμπτη του 766 μ.Χ. Ο ηγούμενος Όσιος Θεοστήρικτος συνελήφθη και βασανίστηκε, ενώ 38 μοναχοί οδηγήθηκαν στην Έφεσο και πέθαναν μαρτυρικά. Η διαθέσιμη ιστορική καταγραφή συνδέει τη συγκεκριμένη μονή με 42 Αγίους και Οσίους.

Ανάμεσα στις πλέον γνωστές μορφές που συνδέονται με την Τρίγλια είναι ο Όσιος Θεοστήρικτος ο Ομολογητής, ο οποίος γεννήθηκε στην Τρίγλια και ακολούθησε τον μοναχικό βίο στη Μονή Πελεκητής, όπου αργότερα έγινε ηγούμενος. Στο μεγαλυνάριό του χαρακτηρίζεται χαρακτηριστικά ως «τῆς Τριγλίας θεῖος βλαστός».

Στην πνευματική αυτή παράδοση ανήκουν ακόμη ο Όσιος Ιλαρίων ο Νέος, ηγούμενος της Μονής Πελεκητής, ο Όσιος Μακάριος ο Ομολογητής, επίσης ηγούμενος της ίδιας μονής, ο Όσιος Νικήτας ο Ομολογητής, ηγούμενος της Μονής Μηδικίου, ο Όσιος Νικηφόρος, ηγούμενος της Μονής Μηδικίου, καθώς και οι Όσιοι Βασίλειος, Πέτρος και Ιγνάτιος, οι οποίοι συνδέθηκαν με τη Μονή Βαθέος Ρύακος.

Ξεχωριστή θέση στην ιστορία της Τρίγλιας κατέχει ασφαλώς ο Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης, κατά κόσμον Χρυσόστομος Καλαφάτης. Γεννήθηκε στην Τρίγλια το 1867, διετέλεσε Μητροπολίτης Δράμας και στη συνέχεια Μητροπολίτης Σμύρνης και μαρτύρησε το 1922. Η καταγωγή του από την Τρίγλια επιβεβαιώνεται και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο αναφέρεται στο παλαιό ελληνικό σχολείο της κωμόπολης, που ιδρύθηκε με τη μέριμνά του.

Η εορτή της Κυριακής στην Παντοβασίλισσα δεν αποτελεί μόνο μία λειτουργική σύναξη. Αποτελεί μία ακόμη ζωντανή υπενθύμιση ότι η ιστορία της Ραφήνας είναι βαθιά συνδεδεμένη με την προσφυγική μνήμη, την πίστη και την πολιτιστική κληρονομιά της Τρίγλιας. Μέσα από την προσευχή και τη συμμετοχή των πιστών, τιμώνται οι Άγιοι της αλησμόνητης πατρίδας και διατηρείται ζωντανός ο δεσμός των νεότερων γενεών με τις ρίζες τους.

Καταγραφή Αγίων, Οσίων και Μαρτύρων.

Ακολουθεί η καταγραφή με τη διάκριση ανάμεσα στους Αγίους που κατάγονταν από την Τρίγλια και σε εκείνους που συνδέθηκαν με τις μονές της περιοχής, χωρίς να έχουν κατ’ ανάγκην γεννηθεί εκεί.

Άγιοι με τεκμηριωμένη καταγωγή από την Τρίγλια

1. Όσιος Θεοστήρικτος ο Ομολογητής — γεννήθηκε στην Τρίγλια και έγινε ηγούμενος της Μονής Πελεκητής.
2. Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης — γεννήθηκε στην Τρίγλια το 1867, διετέλεσε Μητροπολίτης Δράμας και Σμύρνης και μαρτύρησε το 1922.

Άγιοι και Όσιοι που συνδέθηκαν με τις μονές της Τρίγλιας

1. Όσιος Ιλαρίων ο Νέος — ηγούμενος της Μονής Πελεκητής.
2. Όσιος Μακάριος ο Ομολογητής — ηγούμενος της Μονής Πελεκητής.
3. Όσιος Στέφανος ο Νέος — συνδέεται με τη Μονή Χηνολάκκου ή Αγίου Στεφάνου.
4. Οι 38 ανώνυμοι Οσιομάρτυρες μοναχοί της Μονής Πελεκητής — μαρτύρησαν στην Έφεσο μετά τον διωγμό του 766 μ.Χ.
5. Όσιος Νικήτας ο Ομολογητής — ηγούμενος της Μονής Μηδικίου.
6. Όσιος Νικηφόρος — ηγούμενος της Μονής Μηδικίου.
7. Όσιος Αθανάσιος της Μονής Μηδικίου — αναφέρεται μεταξύ των μορφών που συνδέθηκαν με τη μονή.
8. Όσιος Βασίλειος — κτήτορας της Μονής Βαθέος Ρύακος.
9. Όσιος Πέτρος — ηγούμενος της Μονής του Σωτήρος ή Βαθέος Ρύακος.
10. Όσιος Ιγνάτιος — ηγούμενος της ίδιας μονής.
11. Όσιος Ιάκωβος ο Οικονόμος — συνδέεται με τη Μονή Βαθέος Ρύακος.
12. Όσιος Λουκάς — αναφέρεται ως διάδοχος στην ίδια μοναστική παράδοση.

Η ακαδημαϊκή μελέτη του Αθανασίου Καψάλη αναφέρει επίσης ως ηγουμένους ή σημαντικές μορφές της περιοχής τον Ιλαρίωνα τον Νέο, τον Μακάριο, τον Σέργιο τον Έγκλειστο, τον Βασίλειο, τον Πέτρο, τον Λουκά, τον Ιάκωβο τον Οικονόμο και τον Ιγνάτιο. Δεν πρέπει, όμως, να αποδοθεί σε όλα τα πρόσωπα αυτομάτως ο χαρακτηρισμός «Τριγλιανός Άγιος», χωρίς ειδικότερη αγιολογική τεκμηρίωση για κάθε περίπτωση.

Ιεράρχες με τεκμηριωμένη καταγωγή από την Τρίγλια

Ο ασφαλώς τεκμηριωμένος Ιεράρχης με καταγωγή από την Τρίγλια είναι ο Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης. Στις διαθέσιμες διαδικτυακές εκκλησιαστικές και ακαδημαϊκές πηγές δεν εντοπίστηκε επαρκής τεκμηρίωση για άλλον Οικουμενικό Πατριάρχη ή Μητροπολίτη που να παρουσιάζεται με βεβαιότητα ως γεννημένος στην Τρίγλια.

Υπάρχουν, βεβαίως, αρκετοί Πατριάρχες και Μητροπολίτες που συνδέθηκαν διοικητικά ή ιστορικά με την ευρύτερη εκκλησιαστική περιφέρεια της Προύσας και της Τρίγλιας. Μεταξύ αυτών αναφέρονται οι Οικουμενικοί Πατριάρχες Γαβριήλ Β΄, Παρθένιος, Καλλίνικος Β΄, Άνθιμος ΣΤ΄ και Κωνσταντίνος ΣΤ΄, καθώς και σειρά Μητροπολιτών Προύσης. Δεν είναι, όμως, ορθό να παρουσιαστούν ως Τριγλιανοί ως προς την καταγωγή τους.