Οδός Ναρκίσσου: Άποψη χωρίς γνώση ή γνώμη με ευθύνη;

«Γνώμην δύνανται να έχουν άπαντες, γνώσιν διά να έχουν γνώμην, έχουν;»

Η φράση αυτή, που αποδίδεται στον Πλάτωνα, ταιριάζει απόλυτα σε όσα παρακολουθήσαμε στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ραφήνας–Πικερμίου. Διότι σε μια δημοκρατική διαδικασία όλοι έχουν δικαίωμα να εκφράζονται. Όλοι μπορούν να διαφωνούν, να ασκούν κριτική, να θέτουν ερωτήματα, να επιμένουν στις απόψεις τους. Το κρίσιμο, όμως, είναι άλλο: η άποψη στηρίζεται σε γνώση ή σε εντυπώσεις;

Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν είναι τηλεοπτικό πάνελ, ούτε χώρος εύκολων εντυπώσεων. Είναι το θεσμικό όργανο όπου συζητούνται ζητήματα που αφορούν την πόλη, τους κατοίκους, την καθημερινότητα, τις υποδομές, τις υποχρεώσεις του Δήμου και τις ευθύνες που απορρέουν από τον νόμο. Εκεί δεν αρκεί να φωνάζει κανείς περισσότερο. Χρειάζεται να γνωρίζει τι συζητείται, ποιο είναι το θεσμικό πλαίσιο, ποιες αποφάσεις μπορούν να εφαρμοστούν, ποιες όχι, ποιες έχουν νομικές συνέπειες και ποιες απλώς ακούγονται ευχάριστα στα αυτιά όσων αγανακτούν.

Η διοίκηση ενός Δήμου δεν γίνεται με συνθήματα. Γίνεται με αποφάσεις, ευθύνη, υπογραφές, υπηρεσιακές εισηγήσεις, νομικό έλεγχο και πραγματικές δυνατότητες εφαρμογής. Όποιος έχει υπηρετήσει ή παρακολουθεί σοβαρά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, γνωρίζει ότι άλλο πράγμα είναι να καταθέτεις μια πολιτική θέση και άλλο να αναλαμβάνεις την ευθύνη μιας πράξης που δεσμεύει τον Δήμο.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που συχνά χάνεται μέσα στον θόρυβο. Μπορεί να είναι εύκολο να εμφανίζεται κάποιος ως υπερασπιστής κάθε αιτήματος, κάθε αγωνίας και κάθε διαμαρτυρίας. Είναι όμως πολύ πιο δύσκολο να εξηγήσει με ειλικρίνεια στους πολίτες τι μπορεί να γίνει, τι δεν μπορεί να γίνει, τι απαιτεί χρόνο, τι χρειάζεται θεσμική διαδικασία και τι μπορεί να εκθέσει τον Δήμο σε νέες περιπέτειες.

Οι κάτοικοι πρέπει να ακούγονται. Αυτό είναι αυτονόητο. Πρέπει να ακούγονται με σεβασμό, με προσοχή και με διάθεση ουσιαστικής αντιμετώπισης των προβλημάτων τους. Όμως ο σεβασμός προς τους κατοίκους δεν σημαίνει ότι τους λέμε πάντα αυτό που θέλουν να ακούσουν. Σημαίνει ότι τους λέμε την αλήθεια, ακόμη και όταν αυτή είναι δύσκολη, σύνθετη ή λιγότερο εντυπωσιακή από ένα εύκολο σύνθημα.

Στη συνεδρίαση φάνηκε για ακόμη μία φορά ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές αντιλήψεις. Η μία επιδιώκει την ένταση, τη δημιουργία εντυπώσεων και την πολιτική εκμετάλλευση κάθε στιγμής. Η άλλη οφείλει να λειτουργεί με θεσμική σοβαρότητα, ακόμη και όταν αυτό δεν είναι δημοφιλές, ακόμη και όταν γίνεται στόχος υπερβολών και χαρακτηρισμών.

Η Δημοτική Αρχή έχει υποχρέωση να ακούει, να απαντά, να διορθώνει όπου χρειάζεται και να προχωρά. Έχει όμως και την υποχρέωση να προστατεύει τον Δήμο από αποφάσεις που μπορεί να είναι πολιτικά βολικές, αλλά θεσμικά προβληματικές. Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι συνέπειες δεν βαραίνουν όσους απλώς καταγγέλλουν. Βαραίνουν εκείνους που υπογράφουν, διοικούν και αναλαμβάνουν ευθύνη.

Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην ένταση. Δεν υπηρετείται με ειρωνείες, χαρακτηρισμούς ή προσωπικές επιθέσεις. Υπηρετείται με γνώση, τεκμηρίωση, σεβασμό στους θεσμούς και ειλικρίνεια απέναντι στους πολίτες.

Δικαίωμα στην άποψη έχουν όλοι. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: η άποψη αυτή συνοδεύεται από γνώση, ευθύνη και κατανόηση της πραγματικότητας;

Γιατί η πόλη δεν χρειάζεται περισσότερη φασαρία. Χρειάζεται σοβαρότητα, θεσμική μνήμη, καθαρές απαντήσεις και αποφάσεις που να αντέχουν όχι μόνο στο χειροκρότημα της στιγμής, αλλά και στον έλεγχο της επόμενης ημέρας.