Με αφορμή την ημέρα της γυναίκας, ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου άνοιξε τον κύκλο δράσεων για τη πρόληψη της βίας κατά των γυναικών

Η Αρετή Γεωργοσοπούλου απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι διαθέτει την ικανότητα να μετατρέπει την επιστημονική γνώση σε ζωντανό και ουσιαστικό δημόσιο λόγο, προσεγγίζοντας με ευαισθησία και καθαρότητα ένα ιδιαίτερα σύνθετο κοινωνικό θέμα.

Με ιδιαίτερη συμμετοχή κοινού, ουσιαστικές τοποθετήσεις και μια ξεχωριστή μουσική παρουσία από τη χορωδία του Λυκείου των Ελληνίδων Ραφήνας, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026, στο Πνευματικό Κέντρο Ραφήνας, η πρώτη εκδήλωση της σειράς δράσεων του Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου με θέμα τη βία κατά των γυναικών, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Τη διοργάνωση ανέλαβε το Τμήμα Πολιτισμού του Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου, σε συνεργασία με την Αρετή Γεωργοσοπούλου και με τη συμμετοχή του Λυκείου των Ελληνίδων – Παραρτήματος Ραφήνας. Η εκδήλωση δεν περιορίστηκε σε έναν επετειακό χαρακτήρα, αλλά ανέδειξε με σοβαρότητα και ευθύνη ένα ζήτημα που παραμένει βαθιά κοινωνικό, σύνθετο και απολύτως επίκαιρο.

Ιδιαίτερα αισθητή ήταν η παρουσία πολλών γυναικών αλλά και ανδρών, που παρακολούθησαν με ενδιαφέρον την εκδήλωση, ενώ ξεχώρισε και η συμμετοχή μελών του Συλλόγου Τριγλιανών Ραφήνας και του Λυκείου των Ελληνίδων Ραφήνας

Ο πρόλογος από τον Δήμο και το στίγμα της διοργάνωσης

Την κεντρική ομιλήτρια, Αρετή Γεωργοσοπούλου, ουσιαστικά προλόγισαν ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Θωμάς Μαυρογόνατος και η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πρόνοιας, Ισότητας Φύλων και Νέας Γενιάς Κωνσταντίνα Μακρή, δίνοντας από την αρχή το στίγμα της εκδήλωσης.

Στον χαιρετισμό του, ο κ. Μαυρογόνατος υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια δράση αφιερωμένη σε ένα φλέγον και διαρκώς επίκαιρο κοινωνικό ζήτημα, τη βία κατά των γυναικών. Τόνισε ότι η σύμπραξη με το Λύκειο των Ελληνίδων Ραφήνας δεν ήταν τυχαία, καθώς η μακρά πορεία του στη διατήρηση της παράδοσης, στην ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας και στην ανάδειξη του πολιτιστικού ρόλου της γυναίκας προσδίδει έναν βαθύτερο συμβολισμό στη διοργάνωση.

Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού στάθηκε ιδιαίτερα στο ότι η βία κατά των γυναικών αποτελεί ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο, με βαθιές ρίζες σε στερεότυπα και παγιωμένες αντιλήψεις, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς γνώση, πρόληψη και συλλογική ευθύνη. Όπως επεσήμανε, η προσέγγιση του θέματος αφορά τις αιτίες που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση, τα χαρακτηριστικά της κακοποιητικής συμπεριφοράς, την πρόληψη, τις δομές βοήθειας για τα θύματα, αλλά και τον ρόλο του συγγενικού και ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος. Ξεχωριστή ήταν και η αναφορά του στη σημασία της διαμόρφωσης υγιών σχέσεων και του αλληλοσεβασμού από νεαρή ηλικία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι ο πολιτισμός δεν είναι απλώς πεδίο καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά χώρος ευθύνης, αξιών, παιδείας και κοινωνικής αφύπνισης. Με αυτή τη λογική, ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου, όπως τόνισε, επιβεβαιώνει έμπρακτα ότι η προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών και η ενίσχυση της ισότητας αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο ενός σύγχρονου πολιτισμού.

Στην τοποθέτησή της η κ. Κωνσταντίνα Μακρή, , έδωσε έμφαση στο ουσιαστικό νόημα της 8ης Μαρτίου. Όπως ανέφερε, η ημέρα αυτή δεν είναι απλώς μια γιορτή, ούτε μια τυπική επέτειος, αλλά μια υπενθύμιση ότι τα δικαιώματα των γυναικών είναι κατακτήσεις και όχι δεδομένα.

Η κ. Μακρή μίλησε για την πραγματικότητα που αποτυπώνεται πίσω από τους αριθμούς και τα στατιστικά στοιχεία, αναδεικνύοντας ότι η ισότητα των φύλων εξακολουθεί να παραμένει ζητούμενο. Υπογράμμισε ότι η συλλογική δράση και η ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών είναι καθοριστικά εργαλεία για την αλλαγή των δεδομένων, ενώ συνέδεσε τη θεματική της εκδήλωσης με την ανάγκη αυτογνωσίας, προσωπικής ανάπτυξης και αμφισβήτησης στερεοτύπων που πολλές γυναίκες εξακολουθούν να κουβαλούν από την παιδική ηλικία έως την ενήλικη ζωή τους.

Η παρουσίαση της Αρετής Γεωργοσοπούλου και το βιβλίο της

Η κ. Μακρή αναφέρθηκε με θερμά λόγια στο βιβλίο της Αρετής Γεωργοσοπούλου, «Ευτυχώς που όλα τα ξεπλένει η θάλασσα», σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα έργο που διαβάζεται με αληθινή εσωτερική ένταση, καθώς μέσα στις σελίδες του πολλές γυναίκες μπορούν να αναγνωρίσουν κομμάτια του εαυτού τους, εμπειρίες, λάθη, στερεότυπα, οικογενειακές αντιλήψεις και συμπεριφορές που διαμορφώθηκαν μέσα σε ένα πατριαρχικό κοινωνικό περιβάλλον.

Όπως επισήμανε, το βιβλίο δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις, αλλά θέτει καίρια ερωτήματα για τις σχέσεις των φύλων, προκαλεί στοχασμό και βοηθά κάθε γυναίκα να αναζητήσει τις δικές της απαντήσεις μέσα από τις προσωπικές της δυνάμεις. Χαρακτήρισε το έργο ως βιβλίο γυναικείας ενδυνάμωσης, το οποίο θα μπορούσε, όπως είπε, να αποτελέσει ακόμη και χρήσιμο εργαλείο δουλειάς για τις δημοτικές επιτροπές ισότητας. Ιδιαίτερα εύστοχη ήταν και η παρατήρησή της για τη θάλασσα ως κεντρικό σύμβολο του βιβλίου: στοιχείο καθαρμού, μετάβασης, εσωτερικής γαλήνης και νέας αρχής.

Η κεντρική ομιλία για την πατριαρχική οικογένεια και τις ρίζες της βίας

Κεντρική ομιλήτρια της βραδιάς ήταν η συγγραφέας και κοινωνιολόγος Αρετή Γεωργοσοπούλου, η οποία ανέπτυξε τη θεματική της πρώτης συνάντησης, εστιάζοντας στην πατριαρχική οικογένεια και στις βαθύτερες κοινωνικές, ιστορικές και πολιτισμικές ρίζες της βίας.

Από την αρχή η ομιλήτρια έδωσε το ουσιαστικό ιδεολογικό και ιστορικό πλαίσιο της ημέρας, επισημαίνοντας ότι η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν είναι μόνο ημέρα γιορτής, αλλά και ημέρα μνήμης. Μνήμης των θυσιών, των αγώνων, των διώξεων, των βασανιστηρίων και του αίματος που χύθηκε για να κατακτηθούν οι ελευθερίες που σήμερα πολλές φορές θεωρούνται αυτονόητες.

Η Α. Γεωργοσοπούλου εξήγησε ότι στις τρεις συνολικά συναντήσεις θα επιχειρηθεί μια συνολική προσέγγιση του ζητήματος, με αφετηρία την πατριαρχική οικογένεια, ένα κεφάλαιο ιδιαίτερα σύνθετο, για το οποίο θα μπορούσαν να γραφτούν ολόκληροι τόμοι. Με λόγο μεστό και αναλυτικό, επιχείρησε να παρουσιάσει συνοπτικά τα βαθύτερα αίτια που οδήγησαν στη σημερινή κρίση των σχέσεων και στη συχνότερη εμφάνιση κακοποιητικών συμπεριφορών.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν η αναφορά της στον παραδοσιακό ρόλο του άνδρα πριν από τέσσερις ή πέντε δεκαετίες, όταν το αγροτικό και κοινοτικό μοντέλο ζωής έδινε στον άνδρα έναν σαφή και κοινωνικά αναγνωρισμένο ρόλο: την εργασία, την προστασία της οικογένειας, τη συμμετοχή στη συλλογική ζωή, την καθημερινή επαφή με τη φύση, τη γειτονιά και την κοινότητα. Όπως σημείωσε, εκείνη η ζωή, παρότι σαφώς πιο σκληρή, είχε πιο ισχυρούς δεσμούς σύνδεσης ανάμεσα στους ανθρώπους.

Αναφερόμενη στη γυναίκα της ίδιας εποχής, τόνισε ότι, παρότι βίωνε έναν βαρύ και απαιτητικό ρόλο, λάμβανε μέσα από την καθημερινότητα μια μορφή κοινωνικής και οικογενειακής αναγνώρισης, η οποία τροφοδοτούσε την αυτοεκτίμησή της. Αυτές οι ισορροπίες, όπως ανέφερε, άρχισαν να ανατρέπονται από τη δεκαετία του ’60 και μετά, όταν η Ελλάδα βίωσε με βίαιο και απότομο τρόπο την αστικοποίηση, τη μετανάστευση, τη μετατόπιση από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα και μια συνολική αλλαγή ζωής που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες συντελέστηκε σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό βάθος.

Σημαντικό μέρος της ομιλίας της αφιερώθηκε στα τρία βασικά αίτια που, όπως εξήγησε, συνέβαλαν στη διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης: τη ραγδαία αλλαγή του ρόλου του άνδρα, την απότομη κοινωνική και ιστορική μετάβαση της Ελλάδας από έναν παραδοσιακό σε έναν μεταβιομηχανικό και πληροφοριακό κόσμο, και τέλος την αδιάκοπη ροή πληροφοριών που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη εποχή.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η ανάλυσή της γύρω από τη λεγόμενη «θεωρία των πληροφοριών», σύμφωνα με την οποία η σύγχρονη υπερφόρτωση του ανθρώπου με αδιάκοπα μηνύματα, εικόνες και πληροφορίες οδηγεί συχνά όχι σε βαθύτερη γνώση, αλλά σε απομάκρυνση, εσωτερική κόπωση, ακινησία και σπασμωδικές αντιδράσεις. Η ομιλήτρια τόνισε ότι ο άνθρωπος χρειάζεται χρόνο και εσωτερικό χώρο για να επεξεργαστεί όσα δέχεται, να τα κατανοήσει και να τα μετατρέψει σε στάση ζωής, αλλιώς χάνεται μέσα σε μια διαρκή ροή ερεθισμάτων που αλλοτριώνει.

Παρά τη βαρύτητα της ανάλυσης, η Α. Γεωργοσοπούλου δεν άφησε την εκδήλωση χωρίς προοπτική. Αντίθετα, υπογράμμισε ότι υπάρχει τρόπος βελτίωσης της ζωής μέσα από τη γνώση, τη μάθηση, τις ομάδες αυτογνωσίας, την τέχνη, το θέατρο, τη συλλογική επεξεργασία και τη βαθύτερη κατανόηση των κοινωνικών μηχανισμών που μας επηρεάζουν. Με αυτή την έννοια, η ίδια συνέδεσε άμεσα τη θεωρητική προσέγγιση με την προσωπική και κοινωνική ενδυνάμωση.

Η παρέμβαση της προέδρου του Λυκείου των Ελληνίδων

Μετά την ομιλία της Αρετής Γεωργοσοπούλου και πριν από τη μουσική παρουσίαση της χορωδίας, μίλησε η πρόεδρος του Λυκείου των Ελληνίδων Ραφήνας, Εύη Γκατσοπούλου, η οποία με τη δική της παρουσία συνέδεσε ακόμη περισσότερο τη βραδιά με τον ρόλο της γυναίκας, της παράδοσης και της συλλογικής πολιτιστικής μνήμης.

Η παρουσία της προέδρου του Λυκείου των Ελληνίδων σφράγισε συμβολικά τη μετάβαση από τον λόγο στην τέχνη, από τη δημόσια συζήτηση στη μουσική έκφραση, επιβεβαιώνοντας πως ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως διατήρηση της παράδοσης, αλλά και ως ζωντανό εργαλείο ευαισθητοποίησης και κοινωνικού προβληματισμού.

Η χορωδία του Λυκείου των Ελληνίδων Ραφήνας και τα τραγούδια της βραδιάς

Στη συνέχεια, η χορωδία του Λυκείου των Ελληνίδων – Παράρτημα Ραφήνας έδωσε έναν ιδιαίτερο τόνο στην εκδήλωση. Τη χορωδία διηύθυνε ο μαέστρος Χρήστος Τσιαμούλης, ο οποίος συμμετείχε και στο ούτι, ενώ στα κρουστά ήταν η Δέσποινα Μαθιουδή.

Το πρόγραμμα της χορωδίας δεν επιλέχθηκε τυχαία. Τα τραγούδια, προερχόμενα από διαφορετικές περιοχές του ελληνισμού, ανέδειξαν όψεις της γυναικείας εμπειρίας, της αγάπης, της τιμής, της προσμονής, της δοκιμασίας και της αντοχής, λειτουργώντας ως μουσική συνομιλία με τη θεματική της βραδιάς.

1. «Παναγιώτισσα Λυγερή» – Πελοπόννησος
Ένα τραγούδι με έντονο αφηγηματικό και δραματικό χαρακτήρα, που παραπέμπει σε περιπέτεια, δοκιμασία και αποκατάσταση. Η μορφή της γυναίκας βρίσκεται στο επίκεντρο, μέσα σε ένα παραδοσιακό πλαίσιο όπου η μοίρα και η κοινωνική θέση δοκιμάζονται.

2. «Μεσονύχτι» – Μικρά Ασία
Τραγούδι εσωτερικό και λυρικό, με ατμόσφαιρα νυχτερινή και συναισθηματικά φορτισμένη. Εκφράζει την αγωνία, την προσμονή και τη σιωπηλή ένταση που συχνά κρύβεται πίσω από τον λαϊκό λόγο.

3. «Βάρα μου το ντέφι» – Μικρά Ασία
Ένα τραγούδι με πιο ζωηρό ρυθμό, στο οποίο κυριαρχούν το στοιχείο της εξωστρέφειας και της λαϊκής έκφρασης. Πίσω όμως από τη μουσική ζωντάνια διακρίνεται και η ανάγκη για επικοινωνία, εκτόνωση και συμμετοχή στη συλλογική ζωή.

4. «Μια κόρη ρόδα μάζευε» – Ζάκυνθος
Ένα τρυφερό και ποιητικό τραγούδι, στο οποίο η γυναικεία παρουσία συνδέεται με τη νεότητα, την ομορφιά και τη λεπτή συγκινησιακή φόρτιση της λαϊκής παράδοσης. Η εικόνα της κόρης που μαζεύει ρόδα παραπέμπει σε αθωότητα, αλλά και σε μια βαθύτερη συναισθηματική αφήγηση.

5. «Λεμονάκι μυρωδάτο» – Σμύρνη
Από τα πιο γνωστά και αγαπητά τραγούδια της παράδοσης, με ανάλαφρο άκουσμα και λεπτή ερωτική διάθεση. Η σμυρναίικη καταγωγή του δίνει έναν αέρα κοσμοπολίτικο, λυρικό και γλυκά νοσταλγικό.

6. «Ανδρονίκη» – Κύπρος
Τραγούδι με έντονη αναφορά στην οικογένεια, την τιμή και τη γυναικεία θέση μέσα στον κοινωνικό ιστό. Φέρει τη βαρύτητα της παραδοσιακής κοινωνίας και αναδεικνύει τις δοκιμασίες που συχνά συνόδευαν τη γυναίκα.

7. «Αργοναύτης παντρεύεται» – Άλα, Θράκη
Ένα τραγούδι με εορταστικό χαρακτήρα, συνδεδεμένο με το γαμήλιο και κοινοτικό στοιχείο. Αναδεικνύει τη συλλογικότητα, το έθιμο και τη συμμετοχή της κοινότητας σε κρίσιμες στιγμές του βίου.

8. «Πέρα στους πέρα κάμπους» – Δωδεκάνησα
Τραγούδι βαθιά παραδοσιακό, με εικόνες ανοιχτού τοπίου και εσωτερικής δοκιμασίας. Η αναφορά στη μικροπαντρεμένη που κακοποιείται από τον σύζυγό της έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην επιλογή του, καθώς συνδέθηκε άμεσα με τη θεματική της βραδιάς και ανέδειξε πως η βία κατά των γυναικών δεν είναι μόνο σύγχρονο κοινωνικό πρόβλημα, αλλά και πληγή που αποτυπώθηκε στη λαϊκή μνήμη και στο δημοτικό τραγούδι.

Η επιλογή αυτών των τραγουδιών επιβεβαίωσε ότι η παράδοση δεν είναι ουδέτερη ή αποκομμένη από την κοινωνική πραγματικότητα. Αντίθετα, κουβαλά βιώματα, μνήμες, τραύματα, προσδοκίες και αλήθειες για τη θέση της γυναίκας στον χρόνο.

Μια βραδιά με περιεχόμενο και ουσία

Η πρώτη αυτή εκδήλωση του κύκλου δράσεων του Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου άφησε ξεκάθαρα την αίσθηση μιας διοργάνωσης που δεν έγινε απλώς για να τιμηθεί μια παγκόσμια ημέρα, αλλά για να ανοίξει ένας πραγματικός διάλογος με περιεχόμενο, γνώση και κοινωνική ευαισθησία.

Ο Δήμος Ραφήνας -Πικερμίου , έδωσε “βήμα” σε μια σοβαρή και πολυδιάστατη προσέγγιση του ζητήματος. Η Αρετή Γεωργοσοπούλου έθεσε το θεωρητικό και κοινωνικό πλαίσιο με λόγο ουσιαστικό, ενώ το Λύκειο των Ελληνίδων Ραφήνας, με την πρόεδρό του Εύη Γκατσοπούλου και τη χορωδία του, μετέφερε το μήνυμα της βραδιάς και μέσα από την τέχνη.

Η μαζική παρουσία του κόσμου, η προσοχή με την οποία παρακολουθήθηκαν οι παρεμβάσεις και η ουσιαστική σύνδεση λόγου και παράδοσης κατέδειξαν ότι η τοπική κοινωνία είναι πρόθυμη να συμμετάσχει σε πρωτοβουλίες που δεν χαϊδεύουν τα προβλήματα, αλλά τα φωτίζουν με σοβαρότητα.

Οι επόμενες συναντήσεις στις 12 και 19 Μαρτίου αναμένονται με ενδιαφέρον, καθώς η έναρξη αυτού του κύκλου έδειξε ότι στη Ραφήνα μπορεί να αναπτυχθεί ένας δημόσιος λόγος με βάθος, ευαισθησία και καθαρό κοινωνικό προσανατολισμό.

Στο χωρο επίσης λειτούργησε και έκθεση ζωγραφικής της Δ. Σκουτερη

Περισσότερες φωτογραφίες ΕΔΩ