Τι «λένε» οι επιγραφές της Τρίγλιας: Η ιστορία των Τριγλιανών όπως καταγράφεται απο τουρκικής πλευράς!

Κατά την πρόσφατη πολυμελούς αντιπροσωπείας στην Τρίγλια της Βιθυνίας, έξω από ιστορικά κτίρια της περιοχής, εντοπίστηκαν δύο επίσημες ενημερωτικές πινακίδες, τοποθετημένες από τις τοπικές τουρκικές αρχές. Οι επιγραφές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς περιγράφουν με λεπτομέρεια την ιστορία του τόπου και των μνημείων του, καταγράφοντας με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο την ελληνική και χριστιανική παρουσία που άφησαν πίσω τους οι Τριγλιανοί.

Η πρώτη πινακίδα αφορά την Απολλωνία, την αρχαία πόλη της περιοχής. Σύμφωνα με το κείμενό της, η ίδρυση της Απολλωνίας ανάγεται στον 8ο αιώνα π.Χ., ενώ οι γραπτές ιστορικές μαρτυρίες εντοπίζουν την οργανωμένη πόλη ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Η επιγραφή αναγνωρίζει ότι πρόκειται για ελληνικό οικισμό, ο οποίος συνδέεται άμεσα με τη Μίλητο και τον ελληνικό αποικισμό της Μικράς Ασίας. Καταγράφεται η ένταξή της στο βασίλειο της Περγάμου, η κοπή νομισμάτων με την παράσταση του Απόλλωνα – στοιχείο που υπογραμμίζει την ελληνική θρησκευτική και πολιτιστική ταυτότητα της πόλης – καθώς και η μετέπειτα ένταξή της στη ρωμαϊκή κυριαρχία.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο γεγονός ότι η πόλη διατήρησε για αιώνες τη σημασία της ως λιμάνι, εμπορικό και διοικητικό κέντρο, ενώ αναφέρονται καταστροφές από σεισμούς και επιδρομές, χωρίς όμως να αμφισβητείται ποτέ η ιστορική της συνέχεια και η ελληνική της καταγωγή. Ακόμη και στην περιγραφή της οθωμανικής περιόδου, η επιγραφή τονίζει ότι τα σωζόμενα μνημεία – ναοί, τείχη, δημόσια κτίρια – προέρχονται από τις προγενέστερες, ελληνικές και βυζαντινές φάσεις της πόλης.

Η δεύτερη πινακίδα αφορά τον Ιερό Ναό της Παναγίας Παντοβασίλισσας, γνωστό ως Kemerli Kilise. Το κείμενο είναι εξαιρετικά αναλυτικό και περιγράφει τον ναό ως ένα από τα σημαντικότερα χριστιανικά μνημεία της περιοχής. Αναφέρεται ότι η ύπαρξη του ναού τεκμηριώνεται ήδη από τον 17ο αιώνα, βάσει γραπτών πηγών, ενώ η αρχιτεκτονική του αποδίδεται σε παλαιότερη περίοδο, πιθανότατα στον ύστερο βυζαντινό χρόνο.
Η επιγραφή καταγράφει λεπτομερώς τη μορφή του ναού: σταυροειδή διάταξη, μαρμάρινους κίονες, τρούλο, εσωτερικούς χώρους λατρείας και πλούσιο εικονογραφικό διάκοσμο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις τοιχογραφίες, οι οποίες περιγράφονται ως έργα υψηλής καλλιτεχνικής αξίας, με σκηνές από τη ζωή της Παναγίας και μορφές αγίων, στοιχείο που επιβεβαιώνει τον έντονο ορθόδοξο χαρακτήρα του μνημείου.
Καταγράφονται επίσης οι ζημιές που υπέστη ο ναός από σεισμούς, καθώς και οι επεμβάσεις που έγιναν κατά την οθωμανική και μεταγενέστερη περίοδο, χωρίς ωστόσο να αλλοιωθεί η αναγνώριση της αρχικής του ταυτότητας ως χριστιανικού, ελληνικού ναού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι και οι δύο επιγραφές, δεν επιχειρούν να αναθεωρήσουν ή να αποσιωπήσουν την ιστορία. Αντίθετα, έμεσσα καταγράφουν ξεκάθαρα ότι η Τρίγλια και τα μνημεία της αποτελούν δημιούργημα του ελληνικού και βυζαντινού πολιτισμού. Μέσα από τα ίδια τα κείμενα των πινακίδων, επιβεβαιώνεται ότι οι Τριγλιανοί άφησαν έναν τόπο με βαθιές ρίζες, πλούσια ιστορία και ισχυρό πνευματικό αποτύπωμα.