Δεν είναι αδίκημα , όταν αποκαλέσεις ένα πολιτικό πρόσωπο ΑΝΟΗΤΟ ή ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΑΝΟΗΤΟ!

Σε μια περίοδο όπου ο δημόσιος λόγος συχνά επιχειρείται να «στριμωχτεί» σε φόρμες ευγένειας και αυτολογοκρισίας, το Στρασβούργο έστειλε καθαρό μήνυμα. Με πρόσφατη απόφασή του, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δικαίωσε Σέρβα πολιτικό που είχε χαρακτηρίσει υπουργό «ανόητο και εξαιρετικά ανόητο», κρίνοντας ότι η πολιτική κριτική δεν απαιτεί σαβουάρ βιβρ για να παραμένει νόμιμη.

Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έρχεται να φωτίσει με απόλυτη σαφήνεια ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα και την τοπική πολιτική σκηνή σε επίπεδο δήμων. Το Στρασβούργο ξεκαθάρισε ότι η πολιτική κριτική, ακόμη και όταν είναι σκληρή ή ενοχλητική, δεν συνιστά αδίκημα, αρκεί να εντάσσεται στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου.

Η απόφαση, που εκδόθηκε υπό την προεδρία του Έλληνα δικαστή Ιωάννη Κτιστάκη, υπενθυμίζει πως όσοι ασκούν εξουσία – από υπουργούς μέχρι δημάρχους και αντιδημάρχους – οφείλουν αυξημένη ανοχή στον έλεγχο.

Στα δικά μας τώρα και επειδή συχνά-πυκνά , όταν κάποιος γράφει δημόσια και είναι σκληρός στη κριτική του, απειλείται με μηνύσεις, να ξεκαθαρίσουμε ότι, η τοπική αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί «ζώνη προστασίας» από την κριτική, αλλά πεδίο όπου ο δημόσιος λόγος πρέπει να είναι ζωντανός, ελεύθερος και ουσιαστικός.

Στην καθημερινότητα των δήμων, όπου οι αποφάσεις αγγίζουν άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών – έργα, καθαριότητα, κοινωνικές δομές, πολεοδομικά ζητήματα – η έντονη κριτική είναι αναμενόμενη. Δεν πρόκειται για προσωπικές επιθέσεις, αλλά για πολιτική αξιολόγηση επιλογών και αποτελεσμάτων. Όταν οι δημότες εκφράζονται με οξύ τρόπο, αυτό συχνά αντανακλά αγωνία, δυσαρέσκεια ή απαίτηση για καλύτερη διοίκηση.

Το μήνυμα του Στρασβούργου είναι ξεκάθαρο και επίκαιρο: η ελευθερία της έκφρασης δεν περιορίζεται σε ευγενικές διατυπώσεις ή «στρογγυλεμένο» λόγο. Προστατεύει και τις εκφράσεις που ενοχλούν, ειδικά όταν αφορούν δημόσιες πολιτικές και διαχειριστικές αστοχίες. Όσοι επιλέγουν να υπηρετήσουν την τοπική αυτοδιοίκηση οφείλουν να το γνωρίζουν και να το αποδέχονται.

Σε τελική ανάλυση, ένας δήμος με ενεργούς και απαιτητικούς πολίτες είναι πιο δημοκρατικός και πιο υγιής. Η πολιτική κριτική δεν υπονομεύει τη δημοτική αρχή· αντιθέτως, όταν γίνεται ανεκτή και απαντάται με έργο και επιχειρήματα, ενισχύει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της σύγχρονης αυτοδιοίκησης.