Νέο Εθνικό Απολυτήριο: Πώς αλλάζει ο δρόμος προς τα ΑΕΙ από το 2027 έως το 2030

Το εκπαιδευτικό τοπίο της χώρας εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιών και διαρθρωτικών αλλαγών, καθώς το Υπουργείο Παιδείας προετοιμάζει ένα νέο μοντέλο πρόσβασης στα Πανεπιστήμια. Αν οι προτάσεις της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη εγκριθούν, το 2029 θα είναι η πρώτη χρονιά κατά την οποία οι υποψήφιοι θα διεκδικήσουν θέση στα ΑΕΙ χωρίς τις παραδοσιακές Πανελλαδικές Εξετάσεις. Η πλήρης μετάβαση στο νέο πλαίσιο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2030.

Η καρδιά της μεταρρύθμισης βρίσκεται στη θεσμοθέτηση του νέου Εθνικού Απολυτηρίου, το οποίο μετατρέπεται σε το βασικό «διαβατήριο» για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η εφαρμογή θα ξεκινήσει σταδιακά από το σχολικό έτος 2027-2028, δίνοντας τον χρόνο στις σχολικές μονάδες, στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές να προσαρμοστούν. Από το 2029, οι μαθητές που θα αποφοιτούν θα εισάγονται στα Πανεπιστήμια αποκλειστικά με τον βαθμό του απολυτηρίου τους, ο οποίος θα αντιστοιχεί πλέον σε μόρια εισαγωγής. Η επιλογή Τμημάτων θα γίνεται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όπου κάθε υποψήφιος θα κατατάσσεται βάσει της συνολικής του επίδοσης.

Κομβικής σημασίας στο νέο σύστημα είναι οι εξετάσεις εθνικού τύπου που θα πραγματοποιούνται στο τέλος κάθε τάξης του Λυκείου — Α’, Β’ και Γ’ — ενισχύοντας τον ρόλο της Τράπεζας Θεμάτων, η οποία περιλαμβάνει ήδη περισσότερα από 13.000 θέματα. Τα μαθήματα βαρύτητας θα αντλούν τα θέματα τους από αυτή την τράπεζα, διασφαλίζοντας ενιαίο επίπεδο δυσκολίας και κοινή βάση αξιολόγησης για όλους τους μαθητές της χώρας. Με την εφαρμογή του νέου μοντέλου, καταργούνται οι σημερινές προαγωγικές εξετάσεις της Γ’ Λυκείου όπως τις γνωρίζουμε.

Σε ό,τι αφορά τη βαθμολόγηση, εξετάζονται τρεις διαφορετικές εκδοχές, όλες όμως έχουν ένα κοινό θεμέλιο: την εξωτερική αξιολόγηση των γραπτών. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η εξωτερική ή η διπλή βαθμολόγηση αποτελεί τον πιο αξιόπιστο τρόπο ώστε η αξιολόγηση να παραμένει αμερόληπτη, αντικειμενική και ανεξάρτητη από την προσωπική κρίση του καθηγητή ενός σχολείου.

Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί μια από τις πιο φιλόδοξες προσπάθειες των τελευταίων δεκαετιών για να αναμορφωθεί ο τρόπος με τον οποίο οι νέοι μας εισάγονται στα Πανεπιστήμια. Αν και οι αλλαγές είναι μεγάλες και απαιτούν προσεκτική προετοιμασία, οι στόχοι είναι ξεκάθαροι: περισσότερη διαφάνεια, μεγαλύτερη αξιοπιστία και ένα σύστημα που θα αξιολογεί συνολικά τη μαθητική πορεία και όχι μόνο την επίδοση σε μία εξεταστική ημέρα.