Δημοτικό Συμβούλιο vs Δημοτικής Επιτροπής: Ποιοι μπερδεύουν εσκεμμένα τις αρμοδιότητες και γιατί αυτό αφορά κάθε δημότη.

Η δημόσια συζήτηση γύρω από το θεσμικό ρόλο του Δημοτικού Συμβουλίου και της Δημοτικής Επιτροπής έχει πάρει, τις τελευταίες ώρες, μια επικίνδυνα πολιτικά, παραπλανητική τροπή.
Με αφορμή το άρθρο μας για το αν «μπορεί το Δημοτικό Συμβούλιο να ακυρώσει αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής», ορισμένοι έσπευσαν να υποστηρίξουν ότι «φυσικά και μπορεί», φέρνοντας μάλιστα ως παράδειγμα τις αναμορφώσεις προϋπολογισμού ή άλλες αποφάσεις που εισηγείται η Δημοτική Επιτροπή και αποφασίζει το Δημοτικό Συμβούλιο.

Μόνο που, ακριβώς εδώ, γίνεται το κρίσιμο – και για πολλούς όχι αθώο – μπέρδεμα:
άλλο η εισήγηση, άλλο η αποφασιστική αρμοδιότητα.

Όσοι προσπαθούν να πείσουν τους δημότες ότι «το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να ανατρέψει αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής», συνήθως επικαλούνται ένα παράδειγμα:

«Στις αναμορφώσεις προϋπολογισμού, η Δημοτική Επιτροπή αποφασίζει κι εμείς στο Δημοτικό Συμβούλιο την αλλάζουμε ή την καταψηφίζουμε.»

Μόνο που αυτό δεν είναι αλήθεια ως προς τη νομική φύση των αποφάσεων.

Στις αναμορφώσεις προϋπολογισμού, η Δημοτική Επιτροπή δεν λαμβάνει την τελική απόφαση, αλλά εισηγείται στο Δημοτικό Συμβούλιο, το οποίο είναι το αποφασιστικό όργανο που ψηφίζει την αναμόρφωση (η οποία τροποποιεί τον αρχικό προϋπολογισμό που επίσης ψήφισε το Δ.Σ.). Δήμος Διρφύων Μεσσαπίων+1

Άρα:

• Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν “ανατρέπει” απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής.
• Απλώς δεν κάνει δεκτή μια εισήγηση και λαμβάνει τη δική του απόφαση.

Το να παρουσιάζεται αυτό ως «ακύρωση απόφασης άλλου οργάνου» είναι τουλάχιστον παραπλανητικό. Πρόκειται για διαφορετικό θεσμικό σενάριο από εκείνο όπου ο νόμος ορίζει ρητά ότι αποφασίζει η Δημοτική Επιτροπή (π.χ. νομικές ενέργειες, αναθέσεις, συγκεκριμένες συμβάσεις κ.λπ.).

---

Τι γίνεται όταν αποφασίζει η Δημοτική Επιτροπή

Εκεί όπου ο νόμος αναθέτει αποφασιστική αρμοδιότητα στη Δημοτική Επιτροπή (άρθρο 74Α Ν. 3852/2010, όπως προστέθηκε με τον Ν. 5056/2023), η κατάσταση αλλάζει πλήρως: Kodiko+1

• Η Δημοτική Επιτροπή δεν εισηγείται, αποφασίζει.
• Η απόφασή της δεν “διορθώνεται” πολιτικά από άλλο αιρετό όργανο.
• Μπορεί να ελεγχθεί μόνο με τους τρόπους που προβλέπει ο νόμος: διοικητικός έλεγχος νομιμότητας, ένδικα μέσα κ.λπ.

Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει βεβαίως πολιτική αρμοδιότητα να διαφωνεί, να τοποθετείται, να ζητά αλλαγή στρατηγικής, ακόμη και – υπό προϋποθέσεις – να αποφασίσει ότι στο μέλλον θα ασκεί το ίδιο συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Αυτό, όμως, είναι άλλο πράγμα από το να «σβήνει» μια ήδη ληφθείσα διοικητική πράξη της Δημοτικής Επιτροπής.

Η ίδια η εγκύκλιος 98/8182/26.01.2024 του ΥΠΕΣ για τη λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων υπενθυμίζει ότι το Δ.Σ. έχει γενική αποφασιστική αρμοδιότητα μόνο για όσα θέματα δεν έχουν ανατεθεί ρητά σε άλλες αρχές. Υπουργείο Εσωτερικών+1

---

Γιατί κάποιοι επιμένουν να μπερδεύουν τα πράγματα

Όταν επιμένει κάποιος να λέει ότι:

«Αφού στις αναμορφώσεις “ακυρώνουμε” τη Δημοτική Επιτροπή, άρα μπορούμε να ακυρώσουμε και άλλες αποφάσεις της»,

τότε:

• ή δεν γνωρίζει τι ακριβώς λένε ο νόμος και οι εγκύκλιοι,
• ή γνωρίζει πολύ καλά, αλλά επενδύει στο μπέρδεμα μεταξύ «εισήγησης» και «τελικής απόφασης» για να στηρίξει ένα πολιτικό αφήγημα.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό δεν υπηρετεί τον δημότη. Δημιουργεί σύγχυση, υπονομεύει τη σοβαρότητα της αυτοδιοίκησης και ρίχνει τη συζήτηση από το ουσιαστικό (τι στρατηγική θέλουμε ως Δήμος) στο προσχηματικό (ποιος «φαίνεται πιο ισχυρός»).

---

Η δική μας στάση: με κείμενα, όχι με εντυπώσεις

Ως μέσο, έχουμε επιλέξει κάτι πολύ συγκεκριμένο:

• να παραθέτουμε άρθρα νόμων,
• αριθμούς ΦΕΚ,
• εγκυκλίους του Υπουργείου Εσωτερικών,
• και να τα συνδέουμε με τα πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου.

Όποιος διαφωνεί, είναι απολύτως θεμιτό.
Αλλά αν κάποιος θέλει να πείσει ότι «το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να αλλάξει τις αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής», τότε οφείλει το ελάχιστο:

να φέρει συγκεκριμένες νομικές διατάξεις ή επίσημες εγκυκλίους που να το λένε – όχι απλώς ένα παράδειγμα αναμόρφωσης όπου η Δημοτική Επιτροπή λειτουργεί ως εισηγητικό όργανο.

Μέχρι τότε, θα συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που θεωρούμε καθήκον μας:

• να εξηγούμε τι ισχύει πραγματικά,
• να ξεχωρίζουμε το νομικό από το πολιτικό,
• και να υπερασπιζόμαστε τη θεσμική σοβαρότητα απέναντι σε όσους επενδύουν στην ασάφεια.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, ο δημότης έχει δικαίωμα να ξέρει όχι μόνο τι ψηφίζεται, αλλά και ποιος έχει πραγματικά την ευθύνη για κάθε απόφαση.