Aκυρώνονται οι αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής; – Τι προβλέπει ο νόμος και τι συζητήθηκε στο Δ.Σ. της 13/11/2025

Στο Δημοτικό Συμβούλιο δεν αρκεί η γνώμη· χρειάζεται γνώση. Όποιος μιλά χωρίς να έχει διαβάσει, ή να γνωρίζει τη νομοθεσία, απλώς δυσκολεύει τον Δήμο – δεν τον υπηρετεί.

Η χθεσινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ραφήνας–Πικερμίου (13 Νοεμβρίου 2025) έφερε στο προσκήνιο μια σημαντική – και συχνά παρεξηγημένη – πτυχή της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αφορμή αποτέλεσε η συζήτηση για το θέμα «Αίτημα δημοτικών συμβούλων σχετικά με την εκδίκαση της κοινής προσφυγής των Δήμων Ραφήνας–Πικερμίου, Αρτέμιδος και Μαρκοπούλου στην ΥΠΑ για θέματα ηχορύπανσης», όπου ορισμένοι δημοτικοί σύμβουλοι υποστήριξαν ότι μπορεί να ακυρωθεί ή να «ανατραπεί» απο το Δημ. Συμβουλίο – ως υπέρτατο όργανο του Δήμου – απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής που αφορά την υπόθεση.

Επειδή η συγκεκριμένη άποψη επαναλαμβάνεται συχνά στον δημόσιο διάλογο, το παρόν άρθρο καταγράφει με ακρίβεια τι ισχύει, στηριζόμενο αποκλειστικά σε νόμους, ΦΕΚ και επίσημες εγκυκλίους.

1. Τι είναι η Δημοτική Επιτροπή και γιατί οι αποφάσεις της έχουν αυτοτέλεια

Από 1/1/2024, η Δημοτική Επιτροπή έχει μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα όργανα διοίκησης των δήμων, καθώς:

• ασκεί πλέον τις αρμοδιότητες της πρώην Οικονομικής Επιτροπής,
• έχει αποφασιστική αρμοδιότητα για οικονομικά, διοικητικά και συμβατικά ζητήματα,
• οι πράξεις της παράγουν διοικητικό αποτέλεσμα άμεσα, χωρίς να απαιτείται κύρωση από άλλο όργανο.

Αυτό προβλέπεται ρητά από τον Νόμο 5056/2023 (ΦΕΚ 163/Α/2023), με τον οποίο τροποποιήθηκαν τα άρθρα 74 και 74Α του Ν. 3852/2010.

📌 Πηγή: ΦΕΚ 163/Α/2023 – Ν. 5056/2023

---

2. Η βασική αρχή του νόμου: Καμία απόφαση δεν αλλάζει χωρίς ρητή πρόβλεψη

Το άρθρο 65 παρ.1 του Ν. 3852/2010 είναι ξεκάθαρο:

«Το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίζει για όλα τα θέματα, εκτός από εκείνα που ανήκουν εκ του νόμου στην αρμοδιότητα άλλου οργάνου.»

Άρα, όταν ο νόμος αναθέτει συγκεκριμένες αρμοδιότητες στη Δημοτική Επιτροπή, κανένα άλλο όργανο δεν έχει δικαίωμα να ακυρώσει ή να μεταβάλει τις αποφάσεις της.

📌 Πηγή: Ν. 3852/2010, άρθρο 65

3. Μπορεί το Δημοτικό Συμβούλιο να «ανατρέψει» απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής;

Ο νόμος το ξεκαθαρίζει:
ΟΧΙ.

Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει μία και μόνο δυνατότητα:

• να αποφασίσει, με απόλυτη πλειοψηφία όλων των μελών του,
• ότι θα ασκήσει το ίδιο την αρμοδιότητα της Δημοτικής Επιτροπής πριν ληφθεί νέα απόφαση.

Αυτό δεν αφορά ακύρωση ήδη ληφθείσας απόφασης, αλλά αφορά μελλοντικές αποφάσεις.
Δεν υπάρχει διαδικασία που να επιτρέπει σε άλλο όργανο να «σβήσει», «διορθώσει» ή «αντικαταστήσει» απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από την Εγκύκλιο ΥΠΕΣ 98/2024 (ΑΔΑ: 6ΑΞ546ΜΤΛ6-ΔΩΚ) που ρυθμίζει τη λειτουργία των δημοτικών οργάνων.

📌 Πηγή: Εγκύκλιος ΥΠΕΣ 98/2024

4. Τι σημαίνουν όλα αυτά για τη συζήτηση της 13/11/2025

Κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, διατυπώθηκε η θέση ότι μια απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, η οποία σχετίζεται με τη δικαστική πορεία της κοινής προσφυγής των τριών δήμων προς την ΥΠΑ, μπορεί να ακυρωθεί μετά από συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Σύμφωνα, όμως, με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο:

• Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν έχει αρμοδιότητα να ακυρώνει πράξεις της Δημοτικής Επιτροπής.
• Οι αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής παραμένουν σε πλήρη ισχύ, εκτός εάν υπάρχει ειδική διοικητική ή δικαστική προσφυγή (π.χ. Αποκεντρωμένη Διοίκηση).
• Η μόνη νόμιμη παρέμβαση είναι η μελλοντική ανάληψη αρμοδιότητας από το Δημοτικό Συμβούλιο, όχι η ανατροπή προηγούμενων αποφάσεων.

Επομένως, η άποψη που εκφράστηκε ότι «το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να ακυρώσει απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής» δεν στηρίζεται στον νόμο, και τα επίσημα κείμενα που παρατίθενται παραπάνω το αποδεικνύουν.

5. Συμπέρασμα – Τι ισχύει πραγματικά

Η νομοθεσία είναι απολύτως σαφής:

Οι αποφάσεις της Δημοτικής Επιτροπής δεν μπορούν να ακυρωθούν από το Δημοτικό Συμβούλιο ή άλλο πολιτικό όργανο του Δήμου.

Η Δημοτική Επιτροπή αποτελεί θεσμικά αυτόνομο αποφασιστικό όργανο.
Η μόνη εξαίρεση αφορά μελλοντικές αποφάσεις και όχι ήδη ληφθείσες.

Κατ’ επέκταση, στο θέμα της κοινής προσφυγής των Δήμων για την ηχορύπανση και την ΥΠΑ, οι αποφάσεις που έχουν ήδη ληφθεί από τη Δημοτική Επιτροπή παραμένουν απόλυτα ισχυρές και εκτελεστές, όπως ορίζει το θεσμικό πλαίσιο.