«Η Έξοδος της Παναγίας Παντοβασίλισσας: Μυσταγωγία και Ιερότητα στην Εορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου»

Σήμερα, παραμονή της μεγάλης και θεομητορικής εορτής του Γενεσίου της Υπεραγίας Θεοτόκου, στον Καθεδρικό Ιερό Ναό της Παναγίας Παντοβασίλισσας στη Ραφήνα, τελέστηκε με ιδιαίτερη κατάνυξη η Θεία Λειτουργία, με τη συμμετοχή πλήθους πιστών και την παρουσία της δημάρχου Ραφήνας-Πικερμίου Δήμητρας Τσεβά.

Μετά το πέρας της Ευχαριστιακής Συνάξεως, οι πατέρες του Ναού, Δημήτριος Μπακόπουλος και Απόστολος Δάμκαλης, προχώρησαν σε μια πράξη υψηλού λειτουργικού και θεολογικού συμβολισμού: την έξοδο της θαυματουργής και αμφιπρόσωπης εικόνας της Παναγίας Παντοβασίλισσας από το προσκυνητάρι και την τοποθέτησή της στο μέσον του Ιερού Ναού για προσκύνημα.

Αυτή η «Έξοδος» της εικόνας δεν είναι ένα απλό τελετουργικό, αλλά ένα βαθιά θεολογικό και πνευματικό γεγονός, γεμάτο σημασία για τους πιστούς και τη ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας μας. Καθώς η Εκκλησία τιμά το Γενέσιο της Θεοτόκου – την απαρχή της σωτηρίας του κόσμου και την αρχή της ενσαρκώσεως του Θείου Λόγου – η Παναγία, διά της ιερής αυτής εικόνας, «εξέρχεται» για να γίνει και πάλι παρούσα ανάμεσά μας, ως «ζώσα Κιβωτός του Θεού», ως «Πλατυτέρα των Ουρανών», ως Μητέρα του Φωτός και καταφυγή πάντων των θλιβομένων.

Η έξοδος και είσοδος της εικόνας συνοδεύεται από την τέλεση της Ιεράς Παρακλήσεως προς την Παναγίαν Παντοβασίλισσαν, συγγραφείσα υπό της Οσιολογιωτάτης Γερόντισσας Ισιδώρας, καθηγουμένης της Ιεράς Μονής Αγίου Ιεροθέου Μεγάρων. Πρόκειται για μια λειτουργική προσευχητική εκδήλωση η οποία, μέσα από τα ιερά τροπάρια και δεήσεις, εκφράζει την ευσέβεια του λαού του Θεού και την απόλυτη εμπιστοσύνη στη μεσιτεία της Θεοτόκου, «της πύλης του ουρανού» και «σωτηρίας του γένους των Χριστιανών».

Όπως μαρτυρεί και ο Κυριάκος Μαϊόπουλος στο ιστορικό του έργο «Η ιστορία ανεγέρσεως του Ιερού Ναού της Τριγλιανής Παναγιάς», η έξοδος της εικόνας τελείται δύο φορές κατ’ έτος, ως εξής:

«Δύο φορές κατ’ έτος, η αμφιπρόσωπη εικόνα της Παναγίας Παντοβασίλισσας, ‘εξέρχεται’ από το προσκυνητάρι που ευρίσκεται και τίθεται για προσκύνημα.
Η πρώτη φορά, κάθε χρόνο, είναι στον Ακάθιστο Ύμνο και για δεύτερη φορά η εικόνα εξέρχεται την 7η Σεπτεμβρίου, παραμονή της Θεομητορικής Εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου, ημέρα που πανηγυρίζει ο ιερός ναός της Παναγίας Παντοβασίλισσας.
Κατά την ‘έξοδο’ και ‘είσοδο’ της εικόνας στο προσκυνητάρι τελείται η Ιερά Παράκληση προς την Παναγίαν Παντοβασίλισσα, συγγραφείσα από την Οσιολογιωτάτη γερόντισσα Ισιδώρα, καθηγουμένη της Ιεράς Μονής Αγίου Ιεροθέου Μεγάρων.»

Η λειτουργική αυτή παράδοση φανερώνει την συνεχή παρουσία της Παναγίας στην Εκκλησία και στις ζωές των πιστών. Η εικόνα «εξέρχεται» όχι απλώς για να τιμηθεί, αλλά για να καθαγιάσει τον λαό, να ενισχύσει τους αδύναμους, να παρηγορήσει τους πενθούντες και να υπενθυμίσει πως η Θεοτόκος είναι ζωντανή Μητέρα και Μεσίτρια, «παρρησίαν έχουσα προς τον Υιόν».

Στην παράδοση αυτή, η Ραφήνα τιμά τις προσφυγικές της ρίζες, καθώς η Παναγία Παντοβασίλισσα είναι η «Τριγλιανή Παναγιά», το ιερό θησαύρισμα που οι ξεριζωμένοι Μικρασιάτες έφεραν από τη γη των Αγίων. Η τιμή της Θεοτόκου εδώ δεν είναι απλώς εθιμική: είναι υπαρξιακή, ιστορική και σωτηριολογική. Είναι η μαρτυρία πως η Παναγία δεν εγκαταλείπει ποτέ τα τέκνα της.

«Χαίρε, Πύλη του Ουρανού, χαίρε, Θρόνε πυρίμορφε του Παντοκράτορος, χαίρε, Ελπίς των απηλπισμένων και Πηγή αθανασίας.»

Η εορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου και η έξοδος της Παναγίας Παντοβασίλισσας υπενθυμίζουν ότι, ακόμη και εν μέσω δοκιμασιών, η Εκκλησία δεν στερείται της Μητέρας της. Και η Ραφήνα, με κατάνυξη και ευγνωμοσύνη, το βεβαιώνει με πίστη ακλόνητη.